|
1947
yılında sınıf örgütlerinin kurulmasına izin verildiği ve
sendikal örgütlenme de yasal zemine kavuştuğu zaman ilk
örgütlenen kesim otel, lokanta işçileri olmuştur. Sektör
işçileri ilk örgütlenmeyi 17 Nisan 1947’de Ankara’da
Garsonlar Cemiyeti’ni kurarak yaptılar.
Ankara Dışkapı’da Tabarin Bar’da şef
garson olarak çalışan Tahir Özkardeşler ve arkadaşlarının
girişimleri ile kurulan Garsonlar Cemiyeti, kısa bir süre
sonra adını Garsonlar Sendikası olarak değiştirdi ve Tahir
Özkardeşler Sendikanın ilk Genel Başkanı oldu.
Garsonlar
Sendikası’nın 1948 yılında Ankara Halkevi’nde yapılan
Birinci Kongresi’nde Genel Başkanlığa İsmail Aras seçildi.
Bu sırada
işkolunda İstanbul’da da örgütlenme çalışmalarına başlandı.
Bu çalışmaların örgütleyicisi İsmail İnan’dı. Bu çalışmalar
meyve verdi ve 20 Mayıs 1948’de İstanbul Garsonlar Sendikası
kuruldu. Sendikanın ilk Genel Başkanı da İsmail İnan oldu.
1948 yılında
İstanbul İşçi Sendikaları Birliği oluşturuldu. Birliğin
kurucuları arasında İsmail İnan’ın yanı sıra, Seyfi Demirsoy
(Türk-İş Genel Başkanlarından), Zühtü Tetey, Yaşar İyidoğan,
Mensucat Sendikasından Arnavut Mehmet, Paşabahçe İspirto
Sendikasından Ziya, Paşabahçe’den Cam Sendikası’ndan Ahmet
Topçu ve Maden-İş’ten Yussuf Özdil vardı. Bu yıllarda
İstanbul Sendikalar Birliği, bir konfederasyon gibi
çalışarak bir çok il merkezinde sendikal örgütlenmeye
yardımcı oldu.
1950 yılında
Ankara’da Karpiç Gazinosu’nda, Ankara Palas Oteli’nde, Adana
Gar Lokantası’nda ve Özen Lokantası’nda , Mersin Ak Kahve’de
ilk grup sözleşmeleri imzalandı.
Bu yıla
gelindiğinde Bursa, İzmir ve Eskişehir’de de Garsonlar
Sendikası kuruldu. Bursa’da ki ilk Genel Başkan Kirkor
Manikyan, İzmir’deki Kadri Hoşkan, Eskişehir’de Ahmet Aras
idi. Ahmet Aras, 1961 yılına kadar Başkanlığı sürdürdü.
Bunların dışında, Adana kısa bir zaman süresi içerisinde,
Adana, Erzurum, Ereğli, İskenderun, Turgutlu ve Mersin’de de
Garsonlar Sendikası kuruldu.
1949’a
gelindiğinde, işkolundaki bütün sendikalar (İzmir hariç)
Garsonlar sendikası yerine “Otel, Lokanta ve Eğlence
Yerleri” adını aldılar. İzmir de 1951’de bu ismi aldı.
İşkolundaki
ilk örgütlenme konaklama yerlerinden ziyade lokantalarda,
gece kulüplerinde gerçekleştiriliyordu. Çünkü o yıllarda
henüz konaklama sektörü canlı değildir. Lokantalar ise
sosyal hayatın daha canlı olduğu, o dönemde yeni yeni ivme
kazanan demokratikleşme sürecinde siyasetçilerle ilişkilerin
kurulabildiği mekanlardır.
1950 yılı
işkolu içindeki sendikaların bir birlik zemini arayışlarının
başladığı yıldır. İşkolundaki bütün sendikaları bir çatı
altında toplayacak bir federasyonun kurulması için ilk
toplantı 23 Mart 1950’de Ankara’da yapılmıştır. Bu
toplantıdan sonra çalışmalar yoğunlaşmış ve mahalli
örgütlenmelerin (Ankara, İstanbul, İzimir, Adana, Bursa,
Eskişehir, Mersin, Tarsus, İskenderun, Turgutlu) bir
araya gelmesiyle Türkiye Otel Lokanta Eğlence Yerleri
İşçileri Sendikası (Türkiye OLEYİS) kurulmuştur.
Türkiye
OLEYİS’in ilk Genel Kurulu da 23 Mart 1951’de
gerçekleştirilmiştir. Bu genel Kurul’da Genel Başkanlığa
İzzet Çilingir Genel Sekreterliğe de İsmail Aras
getirilmişlerdir.
18 Mart
1953’de Eskişehir’de toplanan İkinci Genel Kurul’da İsmail
İnan Genel Başkanlığa İsmail Aras da Genel Sekreterliğe
seçilmiştir.
31 Mart
1952’de Türk-İş kurulmuştur. Kurucuları arasında OLEYİS de
vardır. Kurucu Başkanı Ömer Akçakanat olan Türk-İş’in 6-7
Eylül 1952’de İzmir’de toplanan Birinci Genel Kurulu’nda
seçilen ilk Genel Başkanı İstanbul OLEYİS’in Başkanı İsmail
İnan olmuştur. Genel Saymanlığa da yine OLEYİS’ten İsmail
Aras getirilmiştir. İsmail İnan 1953’teki Olağanüstü
Kurultay’da Genel Sekreterliğe getirilmiştir.
31 Mart
1953’te Adana’da toplanan Türkiye OLEYİS’in Üçüncü Genel
Kurulu’nda Tüzük değişikliği yapılarak federasyon merkezinin
İstanbul’a nakline karar verilmiştir. Bu Kongre’de İzzet
Çilingir Genel Başkanlığa, Yunus Yakar Genel Sekreterliğe
getirilmişlerdir.
16 mart 1954
ve 30 Mayıs 1956 tarihlerinde toplanan genel kurullarda ise
Genel Başkanlığa, sırasıyla Enver Bulgan ve Muammer Yeşil
seçildiler.
4 Mayıs
1959’da Eskişehir’de toplanan Genel Kurul’da Federasyon
merkezinin yeniden Ankara’ya aktarılması kararlaştırıldı. Bu
Genel Kurul’da İsmail Aras ikinci Genel Başkanlığa, Lütfi
Güneş de Genel Sekreterliğe seçildi.
27 Mayıs
askeri harekatının sonrasında kabul edilen 1961 Anayasası
sendikal hakları güvence altına alan olumlu yenilikler
getirmişti. Ancak, bu anayasal hükümlerin uyum yasaları
çıkarılmıyordu. Bunun üzerine işçi sınıfı ünlü Kavel
direnişini gerçekleştirdi. Anayasa’da teminat altına alınmış
grev haklarını kullanan Kavel işçilerinin eylemi dönemin
Çalışma Bakanı Bülent Ecevit’in de gayretleriyle yankısını
buldu ve 1963 yılında Toplu İş Sözleşmesi, Gerve ve Lokavt
Kanunu Meclis’te kabul edildi. Bu dönem (1960 sonrası)
sendikal hareketlerin yeni bir boyuta girdiği, iyice
geliştiği dönem oldu.
OLEYİS, yeni
dönemdeki ilk genel Kurulu’nu 28 Kasım 1961’de yaptı. Bu
Genel Kurul’da, özgürlükçü 1961 Anayasası’nın da etkisiyle,
tüzük değişikliğine gidilerek, Tüzüğün amaç ve ilkeler
bölümüne devrimcilik, demokrasi ve insan hakları bölümleri
de eklendi. Ayrıca, Genel Kurul, işkolumuzun uluslararası
örgütü olan IUF’e üye olunması yolundaki öneriyi kabul
ederek OLEYİS’in bu güne kadar kesintisiz süren IUF üyeliği
sürecini başlattı.
Bu arada,
işkolunda bağımsız bir sendika kuruldu. 31 Mayıs 1965’te
kurulan Turizm Sanayi Türkiye Otel Lokanta ve Eğlence
Yerleri İşçileri Sendikası’nın (TETOLEYİS) kurucu Genel
Başkanı İsmail İnan, kurucu Genel Sekreteri de Turgut
Gökdere idi. Diğer kurucular; Rıza Erdoğan, Halim Arabacı,
Rıfat Kırcaovalı, Mehmet Erkan, Kemal Barut, Mahmut İnce,
Ahmet Erdoğan ve Hüseyin Çakır’dı. Sendikanın 5 Haziran
1966’da yapılan Birinci Genel Kurulu’nda ismi Turizm-İş
olarak değiştirildi ve sendikanın Türkiye OLEYİS
federasyonuna üye olması kabul edildi. Genel Kurul’da
Türk-İş yöneticileriyle sert tartışmalar yaşandı.
Turizm-İş’in
İkinci Genel Kurulu’nda ise, daha önce Türkiye OLEYİS’e ve
Türk-İş’e katılma kararı iptal edilerek yeni kurulan DİSK’e
üye olunmasına karar verildi. Bu Genel Kurul’da Turizm-İş
Genel Başkanlığı’na İzzet Çilingir; Genel Sekreterliğe
Turgut Gökdere getirildi. Ancak daha sonra Yürütme
Kurulu’nun istifa etmesi üzerine Genel Başkanlığa Nevzat
Genç, Genel Sekreterliğe de Faik Aksamaz getirildiler.
1960’ların
sonunda turizm işkolunda biri Türk-İş’e (OLEYİS) diğeri
DİSK’e (Turizm-İş) bağlı iki sendika vardı. Şimdiki OLEYİS
bu iki köklü sendikanın birleşmesinden oluşmaktadır.
Üstelik her iki sendika da iki büyük konfederasyonun daha
kuruluşunda etkinliklerini göstermişlerdir. Yani diyebiliriz
ki, OLEYİS tarihi ülkemizin geniş bir sendikal geleneğini
tarihine katmıştır.
Türkiye
OLEYİS 1 Temmuz 1965’te Olağanüstü Genel Kurul’a gitti. Bu
Genel Kurul’da daha sonraki OLEYİS tarihine damgasını
vuracak olan Nusret Aydın Genel Başkan, Hamit Özkan da Genel
Sekreter oldu.
OLEYİS
Federasyonu, 10 Mayıs 1966’da yine Olağanüstü Genel Kurul’a
gitti. Bu Genel Kurul’da Marmara Bölgesi OLEYİS’i,
Federasyona karşı yükümlülüklerini yerine getirmediği
gerekçesiyle federatif yapıdan ihraç edildi. Kurul’da Nusret
Aydın Genel Başkan, İsmail Aras Genel Sekreter oldu. Bir yıl
sonra 11 Aralık 1967’de gerçekleştirilen Genel Kurul’da da
İsmail Aras Genel Başkan, Hallil Akkaya Genel Sekreter
seçildi.
1966 yılına
girilirken Türk-İş’in izlediği uzlaşmacı politikalar, işçi
sınıfının başka bir sendikal seçenek oluşturmasını zorunlu
hale getirmişti. Önce Sendikalararası Dayanışma Örgütü (SADA)
kuruldu. 13 Şubat 1967’de de Türkiye Maden-İş, Lastik-İş,
Basın-İş, Gıda-İş ve Türk Maden-İş Olağanüstü Genel
Kurullarını topladılar ve Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları
Konfederasyonu(DİSK)’nu kurdular.
DİSK’in
kuruluşundan 18 gün sonra 3 Mart 1967’de Turizm-İş altıncı
sendika olarak DİSK’e katıldı. OLEYİS tarihinin en önemli
örgütlerinden biri olan Turizm-İş’i de, dolayısıyla
sendikamızı da DİSK’in kurucu sendikaları arasında
gösterebiliriz.
Bu yıllarda
Türkiye OLEYİS değişik örgütlenme çalışmaları da yaptı.
1967’de işçi sınıfına sosyal hizmet sunma arayışıyla OLEY-KO
kısa adıyla anılan “Sınırlı Sorumlu OLEYİS Mensupları
Üretim ve Tüketim Kooperatifi” kuruldu.
22 Şubat
1969’da OLEYİS’in 5494 üyesi vardı. 1971 yılında ise
16.Dönem Çalışma Raporu’nda belirtilen rakamlara göre üye
sayısı 8106’ya yükseldi. Rapor’da belirtildiğine göre bu
üyelerin 7917’si aktif olarak aidat
ödemekteydi.
23 Mayıs
1969 OLEYİS örgütlülüğü açısından yeni bir dönemi işaret
etmektedir. Bu tarihte toplanan Genel Kurul’da oybirliğiyle
Federasyon’un feshine karar verildi. Türkiye OLEYİS çatısı
altındaki sendikalar “milli tip”de (yani şimdiki gibi)
yeniden oluşturulan OLEYİS’i kurdular. Önceleri Federasyon
adı altında bir araya gelen mahalli sendikalar, OLEYİS’in
bölge şubelerini oluşturdular. Yani şimdiki gibi örgüt
şemasına sahip olan OLEYİS böyle oluştu.
5 Temmuz
1969’da, Kurucular Kurulu Ankara OLEYİS Genel Merkezi’nde
toplandı. 7 Temmuz’da kuruluş belgeleri Ankara Valiliği’ne
teslim edildi ve böylece Türkiye genelinde faaliyet gösteren
Otel Lokanta ve Eğlence Yerleri İşçileri Sendikası (OLEYİS)
kurulmuş oldu.
Federasyon’dan milli tipe dönüştürülen OLEYİS’in Genel
Başkanlığı’na Mukbil Zırtıloğlu, Genel Sekreterliği’ne
Nusret Aydın, Genel Mali Sekreterliği’ne de Ali Özarkalıoğlu
seçildiler.
Yeni bir
tüzel kişiliğe dönüşen OLEYİS, Türk-İş’e üyelik için yeniden
başvurdu ve başvurusu 1 Eylül 1969’da kabul edildi.
1970’lere
gelindiğinde sendikal hareket yeni bir döneme giriyordu. Bu
dönem, toplumsal muhalefetin ve işçi sınıfı hareketliliğinin
de iyice boyutlandığı bir dönem oldu. Özellikle DİSK’in
örgütlediği 15-16 Haziran Eylemleri işçi sınıfı eylemlerinin
ve devrimci sendikacılık hareketinin nasıl bir ivme ve
etkinlik kazandığını gösteren çarpıcı göstergelerdi. Bu yeni
dönem Türk-İş’e bağlı sendikaları ve OLEYİS’i de
etkileyecekti.
1971 yılı
başlarında Türk-İş içerisindeki sosyal demokrat sendikaların
dördü Türk-İş Yönetim Kuruluna “1971 Türkiyesinde İşçi
Hareketi ve Sendikalarımız: Ortak Reform Yolları Üzerine
Eleştiriler ve Araştırmalar” adıyla bir rapor sundu.
Raporun altında, Genel-İş Sendikası Genel Başkanı Abdullah
Baştürk, Yol-İş Sendikası Genel Başkanı Halit Mısırlıoğlu,
Deniz Ulaş-İş Sendikası Genel Başkanı Feridun Şakir Öğünç ve
Petrol-İş Sendikası Genel başkanı İsmail Topkar’ın imzaları
vardı. Türk-iş içindeki ilk somut ayrışma bu raporla
birlikte başladı.
Dörtler
Raporu olarak adlandırılan bu eleştiri hareketinin ardından
Türk-İş içindeki sosyal demokrat sendikaların muhalefet
hareketi devam etti. Aralarında OLEYİS’in de bulunduğu on
iki sendika(OLEYİS, Genel-İş, Ges-İş, Tez Büro-İş, Yol-İş,
Kristal-İş, Petrol-İş, Sağlık-İş, Deniz Ulaş-İş, Harb-İş)
“Türk İşçi Hareketi İçin Sosyal Demokrat Düzen” adını
taşıyan ve kamuoyunda “Onikiler Raporu” olarak anılan yeni
bir rapor hazırladılar. Türk-İş yönetimi rapora büyük bir
tepki gösterdi. Tartışmalar büyüdü. İleriki yıllarda bu
tartışmalara dayanılarak Türk-İş’ten kopma ve DİSK’e
katılmalar oldu.
12 Mart
1971’de gerçekleşen askeri muhtıra, işçi hareketleri ve
sendikal örgütler için yeni bir baskı dönemini başlattı.
Sendikal haklar kısıtlandı. Özellikle devrimci sendikal
anlayış mahkum edildi. Bu dönem Türk-İş’in de iyice düzen
yanlısı bir tutum sergilemeye başladığı ve DİSK’in örgütsel
dinamizminin giderek arttığı ve aynı zamanda baskılara karşı
yoğunlaşan toplumsal hareketler içinde işçi sınıfının da
iyiden iyiye politize olduğu yıllar oldu.
OLEYİS 15
Ekim 1971’de o dönemin özellikle sosyal demokrat fikir
platformunda da önemli katkılar sunan Çalışan Adam dergisini
çıkarmaya başladı. Çalışan Adam’ın fikir babası Bülent
Ecevit idi.
OLEYİS’in
milli tip sendika olduktan sonraki ilk Genel Kurulu 1971’de
Türk-İş Genel Kurulu’nda yapıldı. Genel Kurulu “12’ler
Raporu” okundu ve kabul edildi. Genel Başkanlığa Mukbil
Zırtıloğlu, Genel Sekreterliğe Nusret Aydın seçildi. Bu yıl,
yoğunlaşan baskı ortamına ve yasaklamalara rağmen, 10
Kasım’da “Atatürk’ü Anma Toplantısı” organize edildi. Bu
toplantıya toplumun önde gelen muhalif demokrat aydınları
katıldı. Toplantı’da anlamlı bir şekilde hak ve özgürlük
mesajı verildi.
Yine 1971
yılı içerisinde “OLEYİS Özel Turizm ve Otelcilik Okulu”
açıldı. İlk yıl okula 236 öğrenci alındı.
Bu arada
OLEYİS bazı önemli işletmeleri bünyesine de kattı. Bunlardan
önemlisi Ankara Palas Oteli idi. Vakıflar Genel Müdürlüğü
ile yapılan antlaşma ile 1973 yılında Ankara Palas Oteli
OLEYİS’in işletmeleri arasına girmiştir. İşletmeler arasında
Sapanca Tesisleri, Truva Oteli, Yeşilköy Catering Hizmetleri
de vardı.
29 Ocak-1
Şubat 1973 tarihleri arasında Cenevre’de yapılan IUF
17.Genel Kurulu toplantısında Sendikayı Genel Başkan Mukbil
Zırtıloğlu tarafından temsil edildi. Zırtıloğlu bu kongrede
IUF Yönetim Kurulu üyeliğine seçildi.
OLEYİS’in
İkinci Genel Kurulu 23-24 Mayıs 1974’de toplandı. Bu Genel
Kurul’da Mustafa Odabaşı Genel Başkanlığa, Servet Sofuoğlu
Genel Sekreterliğe seçildi. Bu Genel Kurul’da tüzük
değişikliğine gidilerek, Türk-İş’in temel ilkellerinden
birisi olan partiler üstü sendikacılık anlayışından
vazgeçildi. OLEYİS’in içindeki Türk-İş aleyhtarlığı iyice
yoğunlaşmaya başladı.
1-3 Kasım
1976 tarihleri arasında toplanan Üçüncü OLEYİS Genel
Kurulu’nda Türk-İş aleyhtarlığı iyice belirginleşti.
Türk-İş’in ülke sorunları karşısında aktif ve sol politika
izlemesinin sağlanması ve bu konuda gerekli girişimlerde
bulunması için Yönetim Kurulu’na yetki veren bir önerge
oybirliği ile kabul edildi. genel Kurul’da Genel Başkanlığa
Mukbil Zırtıloğlu, Genel Sekreterliğe de Nusret Aydın
getirildi.
Bu Genel
Kurul’da seçilemeyen bir önceki dönemin Genel Sekreteri
Servet Sofuoğlu, Genel Kurul’dan sonra istifa etti. Sofuoğlu
sonradan TOLEYİS olacak olan TOREYİS’e geçti. Bu sendikanın
27 Ağustos 1978 tarihli Genel Kurulu’nda Servet Sofuoğlu
Genel Başkanlığa seçildi.
Üçüncü Genel
Kurul’da sonra, Genel Yönetim Kurulu 27 Nisan 1977 tarihli
toplantısında üç önemli karar aldı. Bunlardan birincisi, 5
Haziran 1977 Genel Seçimlerinde CHP’nin desteklenmesi;
ikincisi, Sendikanın Türk-İş’ten ayrılmak için olağanüstü
Genel Kurulu toplaması; üçüncüsü, DİSK’in düzenlediği 1
Mayıs mitingine OLEYİS’in de katılması.
OLEYİS
meşhur 1977 1 Mayıs Taksim Mitingine katıldı. Bu mitingde
bir OLEYİS üyesi de hayatını kaybetti.
Kararlara
sadece Ege Bölge Şube karşı çıktı. Bu gelişmelerden sonra
Ege Bölge Başkanı Cemali Bakındı, OLEYİS’ten ayrıldı ve 27
Ağustos 1977’de arkadaşlarıyla birlikte TOLEYİS’i kurdu.
TOREYİS de TOLEYİS’e katıldı ve Başkan Servet Sofuoğlu oldu.
Daha sonra TOLEYİS olarak Türk-İş’e katıldılar.
OLEYİS’in
Olağanüstü Genel Kurulu 10 Eylül 1977’de gerçekleşti. Bu
Genel Kurul’da oy birliğiyle Sendikanın Türk-İş’ten
ayrılmasına ve DİSK’e katılmasına karar verildi.
Bu aşamadan
sonra DİSK bünyesinde yer alan Turizm-İş Sendikası ile
birleşme görüşmelerine başlandı. O tarihte Turizm-İş’in üye
sayısı 50.000, OLEYİS’in üye sayısı 46.000 olarak tespit
edilmişti. Görüşmelerden sonra Turizm-İş’in OLEYİS’e
katılması ve tek sendika DİSK-OLEYİS olarak kalması
kararlaştırıldı.
OLEYİS’in
Genel Başkanı ve Genel Sekreteri değişmedi. Turizm-İş’in
yöneticileri Sendikanın Yürütme Kurulu’na getirildi.
Bölgeler de benzer sistemle birleştirildi.
DİSK’e bağlı
sendika olarak birleşen ve büyüyen OLEYİS, Konfederasyon
içinde de etkin olmaya başladı. DİSK’in 20 Aralık 1977
tarihli Genel Kurulu’nda Genel Başkan Mukbil Zırtıloğlu,
DİSK Genel Başkan Vekilliğine; Genel Sekreter Nusret Aydın
ve Ege Bölge Başkanı Ali Özarkalıoğlu DİSK Yönetim Kurulu
üyeliklerine; Marmara Bölge Şube Başkanı Kemal Akar da
Denetleme Kurulu Başkanlığı’na seçildiler.
OLEYİS’in 28
Haziran 1979’daki Dördüncü Genel Kurulu öncesinde Genel
Başkan Mukbil Zırtıloğlu istifa etti. Zırtıloğlu’nun Bölgesi
olan Marmara Bölge Şube delegeleri Genel Kurul’da bir
bildiri dağıtarak Genel Kurul’u terk ettiler.
Bu Genel
Kurul’da sendikal örgütler arasında ilk defa işletmelere
sahip olan ve işletmecilik de yapan OLEYİS, bu işletmelerin
sendikal çalışmalarda sorunlar yarattığı gerçeğinden
hareketle işletmeleri tasfiye kararı aldı. Genel Kurul’da
Genel Başkanlığa Nusret Aydın, Genel Sekreterliğe Tahir
Güner seçildi. 12 Eylül’den önceki son yönetim bu Genel
Kurul’da seçildi.
12 Eylül
darbesinden sonra kapatılan DİSK ve bağlı sendikalar
birlikte OLEYİS’in de faaliyetleri durduruldu ve 55
OLEYİS’li hakkında TCK’nun 141. Maddesinin değişik
fıkralarından dava açıldı.
12 Eylül
darbesi en büyük darbeyi sendikalara, özellikle de DİSK
sendikalarına vurmuştu. Binlerce sendikacı işkence gördü,
haksız yere yargılandı, tutuklandı, cezaevine kondu. Bu
dönemde çıkarılan Sendikalar Yasası da sendikal
örgütlenmenin önünü büyük ölçüde kapatıyordu. Çalışma
yaşamında işverenin tek taraflı hakimiyetini sağlayan bu
yasa hala geçerliliğini sürdürmektedir.
Turizm
işkolundaki işçiler, 12 Eylül’den sonra büyük oranda
sendikasız kalmışlardı. 1983’de Milli Güvenlik Konseyi’nin
çıkardığı bir yasa ile işçiler Türk-İş’e bağlı TOLEYİS’e üye
olmaya zorlandılar. Ancak bir kısım eski OLEYİS’liler
TOLEYİS’e geçmeyi kabul etmediler. Daha önce (12
Eylül’den önce, 17 Ağustos 1976) kurulmuş olan bağımsız
Tursan-İş Sendikası’na yöneldiler.
19 Aralık
1983 yılında yapılan Genel Kurul’da Tursan-İş Sendikası’nın
Genel Başkanlığına OLEYİS’in eski yöneticilerinden Mustafa
Odabaşı getirildi. 24 Ağustos 1984’te mazereti nedeniyle
görevinden ayrılan Mustafa Odabaşı’nın yerine Veysel Çukur
getirildi.
Tursan-İş,
12 Eylül’den sonra karşılarına çıkan ağır yasal engellerle
karşılaşıyordu. Bu engellerin en başında yüzde 10 barajı
geliyordu. Bu engeli aşmak için, o dönemde Halil Akkaya
başkanlığında kurulmuş ve onun çabalarıyla yüzde 10 barajını
aşmış olan Türk OLEY-SEN ile birleşme görüşmeleri başladı ve
bu görüşmeler sonuç verdi.
Türk OLEY-SEN
22 Ağustos 1987 tarihinde yaptığı Genel Kurul’da Tursan-İş’e
katılma kararı aldı. Böylece bu tarihten itibaren Tursan-İş
yüzde 10 barajını aşmış ve toplu iş sözleşmesi yapmaya
yetkili bir sendika olmuştu. Bu başarı, daha sonraki
örgütlenme çabalarının da hızını artırdı.
Tursan-İş’in
28-29 Ocak 1989 tarihinde yapılan Genel Kurulu’nda yönetim
büyük ölçüde değiştirildi. Veysel Çukur Genel Başkan,
Erdoğan Yahya Genel Sekreter ve Nihat Akar da Genel Mali
Sekreter seçildiler.
16 temmuz
1991’de Askeri Yargıtay 3.Dairesi 11 yıllık bir yargılama
sonucunda DİSK ve DİSK’e bağlı sendikaların yöneticilerinin
beraatine karar verdi. DİSK ve OLEYİS de tekrar sendikal
çalışmalara başlama olanağına kavuştu.
OLEYİS’in 12
Eylül’den önceki son Genel Başkanı Nusret Aydın, beraat
kararından kısa bir süre önce trafik kazasında hayatını
kaybetti. Bu yüzden OLEYİS’in yeniden faaliyete geçiş
hazırlıklarını Genel Sekreter ve diğer Yönetim Kurulu
üyeleri üstlendiler.
12 Eylül
1980’den önceki son Genel Kurulda seçilmiş olan OLEYİS Genel
Yönetim Kurulu son toplantısını, 5 Mart 1992 tarihinde
yaptı. Bu toplantıda Olağan Genel Kurulun 28-29 Mart 1992
tarihinde yapılması kararlaştırıldı.
Bu arada 16
Mart 1992’de Tursan-İş Sendikası Genel Kurulunu yaptı. Bu
Genel Kurulda OLEYİS ile birleşme çalışması yapılmasına
karar verildi. Yapılan seçimlerde Genel Başkanlığa Veysel
Çukur, Genel Sekreterliğe M. Yılmaz Elma getirildiler.
Seçilen yeni
yönetim OLEYİS ile birleşmek üzere, 17 Mayıs 1992’de
Olağanüstü Genel Kurul toplantısına gidilmesini karar altına
aldı.
OLEYİS’in
Genel Kurulu 28-29 Mart 1992’de toplandı. Genel Kurulda
“Yeni OLEYİS”in sendikaya katılma kararı kabul edildi.
Genel Başkanlığa Mukbil Zırtıloğlu, Genel Başkan
Yardımcılığına Ahmet Daş ve Genel Sekreterliğe de Mahmut
Aydın getirildi.
Yeni
yönetim, 17 Nisan 1992’de Ankara 2. İş Mahkemesine dava
açarak kayyumların görevlerinin sona erdirilmesini ve
sendikanın tüzel kişiliğine ait malvarlığının yöneticilere
devredilmesi talebinde bulundu. Böylece Sendikanın 12
Eylül’de el konulmuş olan malvarlığına kavuşma imkanı doğdu.
23 Mayıs
1992’de Tursan-İş Genel Kurulunda alınan OLEYİS’e katılma
kararı üzerine, sendikaları birleştirme çalışmalarını
sonuçlandırmak için bir komisyon kuruldu. Bu komisyonda
OLEYİS adına Ahmet Daş, Mahmut Aydın, Şaban Aydın ve Ali
Özarkalıoğlu; Tursan-İş adına da Veysel Çukur, M. Yılmaz
Elma, Mehmet Kahramanoğlu, Fahri Yıldırım ve Nihat Akar
bulunuyordu. Görüşmeler sonunda bir protokol kabul edildi ve
birleşme gerçekleşti.
Tursan-İş’in
OLEYİS’e katılma kararı, OLEYİS’in 24 Mayıs 1992 tarihinde
gerçekleşen Olağanüstü Genel Kurulunda da kabul edildi.
Böylece OLEYİS, DİSK’e üye sendikalar içinde toplu iş
sözleşmesi yetkisi kazanan ilk sendika oldu.
OLEYİS’in 7-8 Ağustos 1993’de
toplanan Olağanüstü Genel Kurulu’nda Genel Kurulu’nda Genel
Başkanlığa Enver Öktem, Genel Sekreterliğe Kenan Kaçar
getirildi. Hemen bir yıl sonra, 3-4 Temmuz 1994’te de erken
Genel Kurul yapılmasına karar verildi. Bu Genel Kurul’da da
Genel Başkanlığa Enver Öktem seçildi.
Bu Genel
Kurul’da, OLEYİS üyelerine sosyal yardım yapmak ve sendikal
dayanışmayı kuvvetlendirmek amacıyla OLEYİS Vakfı’nın
kurulması kararlaştırıldı.
Bir Sonraki
Genel Kurul 21-22 Haziran 1997’de yapıldı. Bu yıl aynı
zamanda OLEYİS’in 50.kuruluş yıl dönümü idi. Bu Genel Kurul
sırasında, OLEYİS’in kuruluşu da kutlandı. Uluslar arası
sendika temsilcilerinin de katılımıyla çeşitli toplantılar
yapıldı, paneller, sempozyumlar, yarışmalar düzenlendi. Bu
genel Kurul’da da Genel Başkanlığa Enver Öktem, Genel
Sekreterliğe de Veysel Çukur getirildi.
6-7 Aralık
1997’de Olağanüstü Genel Kurul Yapıldı. Bu Genel Kurul’da,
Yönetim Kurulu büyük ölçüde yenilenirken Genel Başkan Enver
Öktem, Genel Sekreter Veysel Çukur değişmedi.
4-5 Eylül
1999’da gerçekleşen 8.Olağan Genel Kurul’da Enver Öktem yine
Genel Başkan seçilirken Genel Sekreterliğe Ege Bölge Şube
Başkanı Ethem Kaynar Olguner seçildi. Bu Genel Kurul’da
Marmara Bölge Başkanı Kamer Aktaş da aynı zamanda Genel
Başkan Yardımcılığı’nı görevini yürütmeye başladı.
Genel Başkan
Enver Öktem 3 Kasım 2002 seçimleriyle birlikte CHP İzmir
Milletvekili olunca, akabinde toplanan Merkez Yönetim
Kurulu, Genel Başkan Yardımcısı Kamer Aktaş’ı Genel Başkan
olarak seçti. 23-24 Ağustos 2003 tarihinde gerçekleşen
9.Olağan Genel Kurul ile birlikte Kamer Aktaş Genel
Başkanlığa Erdoğan Yahya da Genel Sekreterliğe
seçildi.
|